آمونیاک در مرغداری

چگونه بر گاز آمونیاک سالنهای مرغداری غلبه کنیم ؟



 
-غلظت گاز آمونیاک

بالا رفتن تراکم گاز آمونیاک در سالنهای مرغداری باعث حالت تهوع و سوزش چشم کارگران مرغداری گشته و طیور را نیز آسیب رسان می نماید . میزان این گاز برحسب قسمت در میلیون [۱]ppm) )سنجیده می شود . بطور معمول میزان ppm۱۵ باعث ناراحتی انسان می شود و حداکثر غلظت مجاز برای مدت ۸ ساعت ppm۵۰ تعیین گردیده است .
و اما در مورد طیور ؛ غلظت زیاد و مداوم گاز آمونیاک باعث کاهش فعالیت دستگاه تنفسی طیور میشود . در مورد طیور تخمگذار میزان ppm۳۰ برروی تولید تخم مرغ و وضعیت عمومی طیورآسیب رسانی محدودی اعمال می کند ولی میزان ppm۵۰ صدمات جدی بخصوص برروی رشد ایجاد می نماید .
طیور می توانند غلظتهای بالاتر و تا بعضی مواقع به طور محدود تا حد ppm۱۰۰ را تحمل نمایند که در این حد تاولهایی روی سینه بروز کرده و مصرف آب نیز بالا میرود . این گاز در غلظت ppm۱۵۰ باعث کراتوکنژکتیویت ، تراکئیت و از بین رفتن مژه های نای می شود. از اینرو غلظت آمونیاک در سالن مرغداری نباید از حد ppm۲۵ تجاوز کند .

-و اما چگونه بر گاز آمونیاک سالنهای مرغداری غلبه کنیم ؟

از اواسط قرن بیستم تاکنون ترکیبات مختلفی با مکانیسم های اثر متفاوت در رابطه با کنترل گاز آمونیاک در صنعت مرغداری در دنیا مورد استفاده قرار گرفته اند . از میان این مواد ، فرمالین و عصاره درخت یوکا [۲] با استقبال بیشتری مواجه شد . ولیکن از میان این دو ماده عصاره درخت یوکا بازدهی بیشتر داشت چرا که این ماده دارای خاصیت پیوند با آمونیاک می باشد که باعث جلوگیری از رها شدن گاز آمونیاک از طریق فضولات طیور می شود. با گذشت سالها ترکیبات جدیدتری جایگزین موارد فوق شدند . این مواد علاوه برطیف عمل وسیع ، کاملاً بی ضرر نیز تشخیص داده شده اند . این ترکیبات که هم اکنون به طور گسترده ای در صنعت پیشرفته طیور اکثر کشورها مورد استفاده قرار می گیرند قادرند از فعالیت آنزیم اوره آز [۳] جلوگیری نمایند . از آنجا که منشاء تولید گاز آمونیاک درسالنهای مرغداری، بستر می باشد ـ که علت آن نیز تخمیر اوره فضولات طیور در بستر است ـ با استفاده از این ترکیبات تولید گاز مذکور در بستر متوقف می شود .
از جمله این مواد می توان به پاد آمونیاک اشاره کرد .
پاد آمونیاک که نوعی پودر خنثی کننده گاز آمونیاک می باشد محصول تکنولوژی ایالات متحده امریکا در سال ۱۹۹۹ میلادی می باشد .
طرز مصرف این ماده بسیار آسان بوده و به شرح ذیل است :
سیستم بستر :
یک روز قبل از جوجه ریزی به صورت یکنواخت درروی بستر پخش شود (برای کل دوره (
سیستم قفس :
پس از هر نوبت کودکشی در زیر قفسها ونیز هر دو هفته یکبار برروی کود پخش شود .
میزان مصرف این ماده که به صورت پودر با مش [۴] ۲۰ الی ۱۰۰ تهیه شده است ، ۲۵۰ ۲۰۰ گرم درمتر مربع بستر می باشد .
به طور مثال برای محاسبه میزان پاد آمونیاک مصرفی در سالنی که دارای عرض ۱۲ متر و طول ۹۰ متر باشد به ترتیب زیر عمل می شود :
متر مربع ۱۰۸۰=۹۰*۱۲
کیلوگرم ۲۱۶ = گرم ۲۱۶۰۰۰= ۲۰۰*۱۰۸۰
کیلوگرم ۲۷۰ = گرم ۲۷۰۰۰۰= ۲۵۰*۱۰۸۰
بنابراین ۲۷۰ ۲۱۶ کیلوگرم میزان مصرف پادآمونیاک در سالن فوق می باشد .
این ماده در طی دوره پرورش در بستر فعال باقی مانده و باعث جلوگیری از تولید گاز آمونیاک و در نتیجه کاهش شدید بیماریهای تنفسی می شود . از مزایای دیگر این ماده می توان به موارد ذیل اشاره کرد :
کاهش بیماری کوکسیدیوز از طریق از بین بردن یا محدود کردن اووسیست های کوکسیدیوز .
کاهش رطوبت بستر
جلوگیری از اشاعه بوی زننده کود .
کاهش حشرات .
غنی شدن کود حاصل از فضولات طیور بدینصورت که کود مرغی را بعنوان یک کود فسفاته که دارای فسفر غیرمحلول است مطرح می نماید و این از آنجهت قابل اهمیت است که کودهای فسفاته دارای فسفر محلول در آب هستند و در اثر بارندگی به لایه های پائینی رفته و عملا" از دسترس ریشه گیاه خارج می شوند.